Beleid geiten­hou­derij omzetten tot krimp


Indiendatum: jul. 2020

Inleiding

De provincie Noord-Holland heeft in december 2018 een geitenstop ingevoerd. De provincie nam dit besluit uit voorzorg, omdat uit onderzoek in opdracht van het Rijk blijkt dat omwonenden in een straal van 2 kilometer rondom geitenhouderijen een verhoogde kans op longontstekingen hebben.

In de brief “Geitenhouderij: Publicatie onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden (VGO III) 2020” van 24 juni 2020[1]van de provincie is te lezen dat er een groot landelijk onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) loopt naar de mogelijke samenhang tussen geitenhouderijen en longklachten bij omwonenden. Zodra de precieze oorzaken van de gezondheidseffecten duidelijk zijn, wordt ook duidelijk of, en zo ja welke, (bedrijfs)maatregelen genomen kunnen worden.[2]

Ondanks de geitenstop is het aantal geiten in Noord-Holland in 2019 met 7% gestegen ten opzichte van 2018.[3] Dat is ruim boven de gemiddelde landelijke stijging van 4,5%. In 2019 waren er 18.731 geiten in de provincie, tegenover 17.479 in 2018.[4]

De Partij voor de Dieren stelde hier eerder vragen over.[5] Uit de beantwoording bleek dat het aantal geiten ondanks de geitenstop toch toeneemt in de provincie, omdat op het peilmoment december ’18 niet alle geiten waarvoor vergunning was verleend ook daadwerkelijk werden gehouden. Er was en is dus sprake van ‘onbenutte ruimte’.

Er is zelfs een bedrijf dat nog plannen heeft om 2.000 geiten te gaan houden. De vergunning daarvan is nog in procedure. In december ’18 was de aanvraag daarvoor in behandeling. Het bedrijf is gepland aan de rand van Enkhuizen. De aanvraag leidde vanwege gezondheidsrisico’s tot onrust onder inwoners en politiek van Enkhuizen.[6]

Het Rijk heeft op 24 april 2020 het onderzoek ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III: Longontsteking in de nabijheid van geiten- en pluimveehouderijen in Gelderland, Overijssel en Utrecht’, gepubliceerd. De onderzoekers concluderen in het rapport dat de associatie tussen wonen in de nabijheid van een geitenhouderij en longontsteking in Gelderland, Overijssel en Utrecht in het algemeen niet afwijkt van de eerder gevonden associatie in Noord-Brabant en Limburg. Het is volgens hen dan ook aannemelijk dat de verbanden tussen het wonen in de buurt van geitenhouderijen en het aantal patiënten met longontsteking ook gelden voor andere provincies met intensieve veehouderij. Er komt nog vervolgonderzoek naar de oorzaak van de toename van longontstekingen.[7] Dit onderzoek bevestigt volgens de provincie het besluit om uit voorzorg voor de volksgezondheid een stop te zetten op de geitenhouderij.[8]

Vragen

1. Hoeveel ‘onbenutte ruimte’ in vergunningen aan geitenhouderijen is er nog? Om hoeveel geiten gaat het? We vragen u om bij het beschrijven van de 'onbenutte ruimte', onderscheid te maken tussen verleende en nog in procedure zijnde vergunningen en dat duidelijk uit te leggen.

2. Wat gebeurt er als een geitenhouderij stopt? Wordt dan direct de vergunning ingetrokken, zodat het aantal geiten in de provincie afneemt? Zo nee, waarom niet?

3. Nu er meer duidelijkheid is over de gezondheidsrisico’s van omwonenden van geitenhouderijen, houdt GS vooral vast aan bestaand beleid.

Is GS bereid om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor de provincie om richting krimp van de geitenhouderij te sturen en boeren – gezien de economische[9] en ecologische[10] kansen die liggen in de groene eiwittransitie[11] - vrijwillig en waar nodig te helpen omschakelen naar meer plantaardige eiwitbronnen?

4. Is GS bereid om bijvoorbeeld via de nieuwe Omgevingsverordening te sturen richting een krimp van de geitenhouderij?

5. Zijn er geitenhouderijen in, of in de nabijheid van Natura2000-gebieden en/of woonkernen? Heeft Gedeputeerde Staten overwogen deze in het kader van de gebiedsgerichte aanpak stikstof met voorrang te laten stoppen?

[1] https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=noordholland&id=1100223634

[2] https://www.noord-holland.nl/O...

[3] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuw...

[4] CBS StatLine - Landbouw; gewassen, dieren en grondgebruik naar regio

[5] https://noordholland.partijvoordedieren.nl/vragen/toename-aantal-geiten-in-noord-holland-ondanks-geitenstop

[6] https://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20200611_97357350/plan-voor-geitenhouderij-enkhuizen-leidde-tot-onrust-onder-inwoners-vergunning-door-een-persoon-tegengehouden?utm_source=google&utm_medium=organic

[7] https://www.nivel.nl/nl/publicatie/veehouderij-en-gezondheid-omwonenden-iii-longontsteking-de-nabijheid-van-geiten-en-0

[8] https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2020/Juni_2020/Provincie_houdt_voorlopig_vast_aan_geitenstop

[9] https://www.rtlnieuws.nl/economie/business/artikel/4831701/groeiende-markt-voor-plantaardige-eiwitbronnen

[10] https://www.bbc.com/news/science-environment-46459714

[11] https://www.groenkennisnet.nl/nl/groenkennisnet/show/Eiwittransitie-is-onvermijdelijk.htm