Vragen over ruiming kippen­stallen in Groot­schermer vanwege hoog­pa­thogene vogel­griep


Broed­plaatsen voor een nieuwe epidemie

Indiendatum: 1 nov. 2021

Inleiding

Op 30 oktober 2021 is bekend geworden dat bij een vleeskuikenbedrijf in Grootschermer hoogpathogene vogelgriep (HPAI) is aangetroffen. Alle dieren zijn inmiddels, deels preventief, gedood.

Het betreft hier een groot bedrijf met 107.000 (!) dieren, gelokaliseerd nabij het waterrijke Natura 2000-gebied Eilandspolder.

In het rapport ‘Zoönosen in het vizier’[1], opgesteld door een brede expertgroep in opdracht van het kabinet, wordt aangegeven dat Nederland kwetsbaar is voor besmettingen door vogelgriep, vanwege de hoge dichtheid aan (pluim)veehouderijen. Een van de adviezen is: "Een verbod op pluimveehouderij in waterrijke gebieden en reductie van het aantal bedrijven kunnen ook bijdragen aan het verder terugdringen van het risico op (verspreiding van) vogelgriep."

De variant HPAI is een gevaarlijke variant. Op de website van Wageningen University Research (WUR) is hierover te lezen: “Sommige varianten van de vogelgriep zijn overdraagbaar op mensen (zoönose). Vogelpest, de gevaarlijke variant van vogelgriep (HPAI) vormt een risico voor de volksgezondheid. Direct contact met besmet pluimvee kan leiden tot ernstig verlopende infecties bij mensen. De vrees bestaat dat het virus zodanig verandert dat het zich makkelijk onder mensen kan verspreiden. Dat kan dan leiden tot een wereldwijde griepepidemie, een zogenaamde pandemie.

De Correspondent wijdde eerder een artikel aan grote kippenstallen als broedplaatsen voor een nieuwe pandemie[2]. Onze fractie heeft hier eerder vragen over gesteld: https://noordholland.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-over-het-versneld-afbouwen-kippenfabrieken-vanwege-risico-nieuwe-pandemie

Zeer gevaarlijke vogelgriepvarianten ontstaan vrijwel uitsluitend door mutaties in de pluimveehouderij. De huidige variant van de vogelgriep is niet gevaarlijk voor mensen, maar doordat kippen in de megastallen van de vee-industrie met zo veel zo dicht op elkaar zitten, kan het vogelgriepvirus evolueren in een dodelijke én zeer besmettelijke variant. Dat zegt o.a. hoogleraar virologie Thijs Kuiken, een van de wereldwijde experts op het gebied van ontstaan van vogelgriep en verbonden aan het Erasmus MC in Rotterdam. “Het risico op een uitbraak is groot door onze manier van pluimveehouden.’

Vragen

  1. Er is een Vervoersbeperkingsgebied van 10 km afgevaardigd. Wildopvanglocaties verzorgen een maatschappelijke invulling aan de wettelijke zorgplicht, voortkomend uit artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming.
    1. Zijn er door deze hoogpathogene vogelgriepuitbraak bij het pluimveebedrijf beperkingen voor wildopvanglocaties, waaronder die in Krommenie?

    2. Zijn er nu, of als er strengere maatregelen worden ingesteld, risico’s dat we niet kunnen voldoen aan de zorgplicht voor de in het wild levende dieren, bijvoorbeeld doordat vogelopvangcentra hun deuren moeten sluiten?
  2. Staatssecretaris Dijksma gaf in een debat over dierziekten in 2015 aan dat de vestiging, locatie en omvang van een kippenstal de verantwoordelijkheid is van de provincie.[3]
    1. Gelet op de antwoorden op onze eerdere schriftelijk vragen over dit onderwerp (met name antwoord 5): ziet u nog steeds geen rol voor de provincie om zulke grote, intensieve stallen, die een broedplaats zijn voor een nieuwe pandemie, aan banden te leggen? Zo nee, waarom niet?
    1. Vindt GS het verstandig dat zo veel kippen gehouden worden in een waterrijk gebied?

    2. Is GS voornemens om vanwege gezondheidsrisico's, zoals in het geval van geitenhouderijen, een stop of beperking af te kondigen op kippenhouderijen?

    3. Zo nee, waarom in het geval van pluimveehouderijen niet? Welke regels staan de provincie precies in de weg om in te grijpen en burgers te beschermen?
  3. In het Programma Gezonde Leefomgeving is landbouw wellicht niet expliciet opgenomen, maar er zijn genoeg aanknopingspunten voor de provincie om ook haar verantwoordelijkheid te nemen om mensen, natuur en milieu te beschermen tegen de negatieve gezondheids- en milieueffecten van intensieve veehouderijen. Intensieve veehouderijen hebben ook een grote negatieve impact op klimaat, natuur, en water.

    Zo staat er in het programma: "We geven vorm aan de ambitie door gezondheidsaspecten mee te laten wegen in de provinciale besluitvorming, bijvoorbeeld met betrekking tot de ruimtelijke ordening of mobiliteit, maar ook in de vergunningverlening voor milieubelastende bedrijven."

    Erkent de provincie dat er dus mogelijkheden zijn voor de provincie om actiever beleid te voeren als het gaat om bescherming van gezondheid en milieu tegen intensieve veehouderijen?

  4. De provincie wil met de Voedselvisie 2020-2030 komen tot een duurzaam, meer plantaardig voedselsysteem in Noord-Holland. Daartoe stimuleert GS agrariërs tot omschakeling naar natuurinclusieve, regeneratieve landbouw, kringlooplandbouw en korte ketens.
    1. Vindt GS een vleeskuikenbedrijf met 107.000 dieren, waarvan het vlees veelal voor de export is, waar dierenwelzijn ver is te zoeken, het voer van ver komt en waar een risico is voor nieuwe zoönosen, een bedrijf dat past bij de doelen van de Voedselvisie?

    2. De provincie wil alle 'grondgebonden landbouw' natuurinclusief krijgen. Rekent de provincie zulke grote pluimveebedrijven onder 'grondgebonden landbouw'?

    3. Zo nee, welke kant wil de provincie dan wel op met zulke intensieve veehouderijen en wat gaan ze daarvoor ondernemen?

    4. Is GS bereid om op korte termijn met kippenhouders in gesprek te gaan, erop aan te dringen dat als de stallen leeg zijn, deze niet opnieuw worden gevuld met vleeskuikens, en hulp te bieden richting een natuurinclusieve bedrijfsvoering?

    5. Hoe lang blijft de provincie nog uitbreidingen van de intensieve veehouderij toestaan en daarmee de gezondheid van mensen op het spel zetten?
  5. Is GS bereid om, zoals o.a. de gemeente Apeldoorn, in gesprek te gaan met intensieve veehouders in Noord-Holland, en te inventariseren onder welke voorwaarden ze zouden willen meewerken aan de beëindiging van de intensieve veehouderij? Opties zijn dan bijvoorbeeld omvorming naar plantaardige landbouw of kleinschalige veehouderijen waarin bij de bedrijfsvoering rekening wordt gehouden met klimaat, natuur, dierenwelzijn en volksgezondheid.[4]


[1] https://www.rijksoverheid.nl/d...

[2] https://decorrespondent.nl/118...

[3] https://zoek.officielebekendma...

[4] https://apeldoorn.partijvoorde...