Omstreden biomas­sa­cen­trale Zaandam gestart zonder vergunning


Geen bomen kappen, maar plánten

Inleiding

Vorige week is de omstreden houtgestookte biomassacentrale in Zaandam in bedrijf gesteld zonder de vereiste Wet natuurbeschermingsvergunning (stikstof).

De komst van de centrale is omstreden, omdat deze naast een school, een ziekenhuis en een woonflat ligt en in de nabijheid van een natuurgebied.[1] De ‘duurzame’ brandstof biomassa (in de praktijk: het verbranden van hout) leidt zelfs tot meer uitstoot dan het vervuilende steenkool. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van het kabinet. Elektriciteit opwekken door hout te verbranden in een biomassacentrale levert 20 procent meer stikstof, fijnstof en broeikasgas op dan stroom uit een kolencentrale.[2] Omdat de zorgen toenemen over de effecten van biomassa op de luchtkwaliteit, de volksgezondheid en de natuur, pleitten het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en de GGD eerder voor meer onderzoek.[3] Ook zijn biomassacentrales omstreden vanwege bomenkap, terwijl omwille van het klimaat juist bomen geplánt moeten worden.

Volgens de eigenaar van de centrale vindt de Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord (OD NHN), en daarmee de provincie, het geen probleem dat de centrale in werking is gesteld ook al is er nog geen vergunning. De Omgevingsdienst zegt niet te zullen handhaven.

Vragen

  1. Klopt het dat de OD NHN er mee instemt dat de centrale zonder vergunning in bedrijf is?
  2. Is er bij de beoordeling van de inwerkingstelling rekening gehouden met stikstofuitstoot en benodigde vergunning die daar voor nodig is? Zo ja, bent u overtuigd dat deze stand zou houden bij de Raad van State?
  3. Klopt het dat er naast zienswijzen tegen de ontwerpvergunning ook een handhavingsverzoek is ingediend?[4] Wat is het besluit daarop (geweest) van GS? Graag dit besluit meesturen bij de beantwoording van deze vragen.
  4. Uit het nieuwe onderzoek van het kabinet (oktober 2019, zie inleiding bij deze vragen) blijkt dat elektriciteit opwekken door hout te verbranden in een biomassacentrale 20 procent meer stikstof oplevert dan stroom uit een kolencentrale. Zijn deze nieuwe stikstofcijfers gehanteerd bij de beoordeling van de vergunningaanvraag? Zo ja, kunt u dit in cijfers toelichten (cijfers onderzoek versus cijfers vergunning)?
  5. Europese wetenschappers, verenigd in de EASAC (European Academies Science Advisory Council), concludeerden in september ‘19 dat biomassa een heel slechte energiebron is en dat verbranding van hout weinig energie oplevert, waardoor er netto meer CO2 uit de schoorsteen komt dan bij kolen en gas.[5] In hoeverre is het verantwoord om vergunningen toe te kennen, hoewel duidelijk is dat verbranden van hout niet duurzaam is?
  6. Klopt het dat ook de Omgevingsvergunning nog niet is verleend?[6]
  7. Wat is de herkomst van het hout voor de houtpellets die in de centrale worden verbrand? Is het volgens de vergunningen toegestaan dat bomen worden verbrand, ook uit het (verre) buitenland en uit oude bossen? Heeft dit invloed in de beoordeling door GS en/of de OD NHN?
  8. Hoeveel biomassa, in kilogrammen, wordt er per dag gestookt als de biomassacentrale vol in werking is?
  9. Is het zo dat vraag aanbod creëert waardoor het risico ontstaat dat er meer biomassa in de vorm van resthout benodigd is en er dus meer gesnoeid, gekapt of geïmporteerd moet gaan worden?
  10. Bent u bereid de centrale per direct stil te leggen? Zo nee, waarom niet?

[1] https://www.nhnieuws.nl/nieuws/259672/omstreden-biomassacentrale-zaandam-gestart-zonder-vergunning-maar-die-komt-eraan

[2] https://www.ad.nl/binnenland/onderzoek-biomassa-zorgt-voor-hogere-uitstoot-dan-kolen~a152bfc9/?fbclid=IwAR3723G4ZgiDABa1RVCIoqmQgaSgZJCETW_IOK8pGX_MwiG6i2dDmKhh8uM

[3] https://www.ad.nl/binnenland/ggd-klimaatplannen-mogelijk-schadelijk-voor-gezondheid~a0a18202/

[4] https://www.deorkaan.nl/biomassacentrale-mag-branden/

[5] https://www.ad.nl/nieuws/biomassa-is-bom-onder-het-klimaat~a2cd6d8c/

[6] https://www.rtvzaanstreek.nl/biomassa-centrale-draait-zonder-vergunningen/nieuws/item?1150988