Het verduur­zamen van het Gemeen­schap­pelijk Land­bouw­beleid via het Nationaal Stra­te­gisch Plan en lobby


Inleiding
Terwijl de provincie en het Rijk willen inzetten op meer regionale, duurzame kringlooplandbouw en eiwittransitie, creëren EU-subsidies prikkels die daar tegenin gaan. Zo laten onderzoeken zien dat Europese landbouwsubsidies vooral natuurverlies in stand houden en dat voornamelijk gangbare en intensieve (melk)veehouderijen van die subsidies profiteren. Bovendien zijn aan die landbouwsubsidies nauwelijks controleerbare ‘groene’ doelen verbonden. Volgens het ministerie van LNV gaat rond 70% van de EU-subsidies naar de teelt van gewassen voor dierlijke consumptie, terwijl het efficiënter en duurzamer is om in te zetten op teelt van plantaardige eiwitten voor menselijke consumptie (granen, nedersoja, etc.).[1][2][3] Daarnaast worden miljoenen euro’s beschikbaar gesteld om de consumptie van dierlijke producten te promoten.[4]

Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt herzien. In Nederland wordt nu met onder andere provincies gewerkt aan een Nationaal Strategisch Plan (NSP), waarin wordt uitgewerkt hoe de nieuwe GLB-verordeningen van EU zullen worden ingevuld in Nederland. Het NSP omvat alle bestaande GLB-regelingen, waaronder ook subsidies voor plattelandsontwikkeling (nu dus nog apart belegd onder het Plattelandsontwikkelingsprogramma [POP]).

Hoewel de POP3-subsidies o.a. duurzaamheid en innovatie zouden moeten versterken, zijn er ook hier aspecten die niet stroken met provinciale en nationale ambities op het gebied van o.a. duurzaamheid, eiwittransitie en kringlooplandbouw. Zo is gebleken dat de huidige uitvoeringsregeling POP3 duurzame, projecten gericht op plantaardige alternatieven voor melk en zuivelproducten uitsluit van subsidie.

Het NSP biedt kansen om bovengeschetste perverse prikkels uit het subsidiesysteem te halen of te corrigeren.

De Partij voor de Dieren heeft daarom een aantal vragen.

Vragen

  1. Bent u het eens met de EU-beleidsmedewerker van BirdLife Europe zegt: “Als het GLB niet fundamenteel wordt hervormd dan zijn de Europese ‘Green Deal’-beloften over biodiversiteit en klimaat slechts lege woorden”?[5]
  2. Wat vindt u van het feit dat er miljoenen euro’s aan belastinggeld via Europese subsidies naar promotie van consumptie van dierlijke producten gaat, terwijl de overheid en wetenschappers zeggen dat we juist minder dierlijke eiwitten zouden moeten produceren?
  3. Erkent u dat zulke subsidies de plantaardige ontwikkelingen op de vrije markt en de nodig transities richting meer plantaardige, duurzame kringlooplandbouw kunnen verstoren, belemmeren en vertragen?
  4. Zijn GS bereid om deze herzieningen van GLB en de uitwerking binnen NSP aan te grijpen om zich sterk te maken voor echt duurzame invulling van Europese subsidiemogelijkheden, met bijvoorbeeld zoveel mogelijk nadruk op eiwittransitie en duurzame, natuurinclusieve kringlooplandbouw, met controleerbare doelen binnen NSP?
  5. Hoe effectief was de inzet van POP3-subsidies in Noord-Holland tot nu toe, als het gaat om verduurzaming en verbetering van milieu en natuur (flora, fauna, biodiversiteit)? Graag onderzoek dat uw antwoord ondersteunt bijvoegen.

    Noord-Holland heeft veel te maken met Europese wetten en regels. Daarom investeert de provincie veel in lobbyactiviteiten richting de EU. De provincie werkt daarbij zoveel mogelijk samen met andere provincies en andere regio’s in Europa, bijvoorbeeld in het Huis van de Nederlandse Provincies, Regio Randstad en CPMR.
  6. Zijn GS bereid om in de toekomst alle kansen binnen de relevante netwerken aan te grijpen om zich sterk te maken voor echt duurzame invulling van Europese subsidiemogelijkheden, met bijvoorbeeld nadruk op eiwittransitie en duurzame, natuurinclusieve kringlooplandbouw en controleerbare doelen?
  7. Zijn GS bereid om stevige ambities op het gebied van eiwittransitie en duurzame, natuurinclusieve kringlooplandbouw, mét controleerbare doelen, straks te verwerken in de nieuwe Europastrategie? Zo nee, waarom kiest u ervoor om in de achterhoede te blijven?

[1] https://www.ftm.nl/artikelen/halvering-veestapel?share=OEnTQGfsKQhJfcsIW%2BeEXPsLsiwLLMn0xL2iS0N9iLSwaS9uRYBfUpW08G%2Fu

[2] https://www.greenpeace.org/eu-...

[3] https://www.wur.nl/nl/nieuws/WNF-Europese-landbouwsubsidies-houden-natuurverlies-in-stand.htm

[4] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/we-eten-te-veel-vlees-en-de-eu-betaalt-tientallen-miljoenen-euro-s-om-dit-zo-te-houden~bd375cb3/

[5] https://toekomstglb.nl/pleidooi-voor-groene-hervorming-glb/