Geen verdere festi­val­li­sering van het Twiske


9 maart 2020

Voorzitter,

Ik sta hier niet alleen als kind van Noord-Holland, maar ook als kind van ‘de rimboe’. Ja dat klinkt exotisch, maar zo noemden wij als opgroeiende kinderen in het Oostzaan van de jaren ‘70 het gebied dat we later ‘de Twiskepolder’ moesten aanduiden. Dat werd voor ons dus gewoon ‘de polder’.

We gingen vaak op expeditie in de polder, veldflessen gevuld, verrekijker om de nek en kompas in de broekzak. Het enige dat we nog vaker dan dat deden was voetballen op het pleintje in onze Doktersbuurt, een arbeiderswijkje aan de rand van de polder.

Mijn vader maakte films over het gebied. Prachtige natuur, maar ook mensen die daar in hun vrije tijd met volle teugen van genoten. Op Super 8 Nikon Sound, tegenwoordig in het bezit van de Oostzaanse oudheidkamer.

Als tieners lagen we op de strandjes, want onze Twiskepolder was de ideale mix tussen natuur en recreatie, de mooiste achtertuin die je maar kon wensen.

Vandaag de dag geniet ik – zoals velen met mij - met volle teugen van een glaasje wijn bij de jachthaven na een lekkere wandeling of fietstocht door het gebied. Het is soms erg druk, maar dat is ook begrijpelijk met de toenemende verstedelijking in de regio.

Het wordt steeds moeilijker om een gezonde balans te bewaken tussen recreatie en natuur. De ijsvogel laat zich al drie winters niet aan me zien en de groene specht zelfs al bijna vier jaar. Terwijl het juist altijd de kracht van het gebied is geweest dat flora en fauna van diverse landschapstypes hier een plek hadden. Roerdomp en wezel, rietorchis en rode heidelibel. Die diversiteit heeft het gebied mede te danken aan het gegeven dat het gehele Twiske én natuurgebied én recreatiegebied is. Er is binnen het Twiske geen sprake van zonering, wat sommigen ons willen doen geloven.

Maar er moet geld verdiend worden. Het Twiske met zijn unieke karakter is niet meer een van dusdanig openbaar belang als bijvoorbeeld een deugdelijke riolering, een geplaveide weg of een goed onderhouden plantsoen. Nee, er moet ruimte worden geboden aan overnachtingen en meerdaagse festivals, en we gaan de naam nog maar een keer veranderen want dat is zo ID66&T-sexy. “Welcome to the Future in Twiske Park”, het valt toch niet te hopen dat de archeologen van de toekomst ooit zo’n bord zullen opgraven. Begin 21ste eeuw, het tijdperk dat natuur en landschap zichzelf moesten terugverdienen.

Mensen, de festivals in het Twiske leveren de organisatoren misschien een aardig duitje op, maar de gemeenschap wordt er niet heel veel wijzer van. Lokale ondernemers verdienen geen cent aan de festivals, omdat er een afgesloten corridor vanaf de uitvalswegen naar het recreatie-/Natura 2000 gebied wordt gecreëerd. De lokale bevolking moet daardoor kilometers omrijden om bij eigen huis en haard te komen en tienduizenden bezoekers moeten via de paar bruggen die het gebied als ingang kent hun weg vinden. Dat is niet alleen een dramatische logistieke exercitie, het veroorzaakt ook nog eens een gigantische verstoring van flora en fauna. En dat terwijl andere recreatiegebieden veel beter logistiek bereikbaar zijn, én geen Natura 2000 status hebben. Snapt u het nog?

Bovendien voorzitter, zijn de festivals strijdig met de vigerende bestemmingsplannen buitengebied van de gemeentes waarin het Twiske gesitueerd is, en laat Sovon Vogelonderzoek Nederland geen spaan heel van de natuurtoets waarop de vergunning van een van de festivals in het gebied gebaseerd is. Er zijn kortom, zoveel dingen waarom dit van geen kant deugt, dat ik me echt afvraag hoe een aantal partijen met goed fatsoen kan blijven beweren dat het allemaal wel losloopt. Is dit niet juist waarom burgers het vertrouwen in de politiek verliezen? Door politici die blijven volharden, ondanks dat hun standpunten door de werkelijkheid zijn ingehaald? Door ontheffingen die toch maar iedere keer worden verstrekt, zodat de uitzonderingen de regels al lang tot eenformaliteit gedegradeerd hebben?

Laten we nu eens beginnen met alle ambities op het niveau te brengen van de huidige vigerende bestemmingsplannen, want in de regio weet men echt wel beter wat er speelt dan hier op het provinciehuis, of op een kek kantoorpand van een festivalorganisator ergens in Amsterdam-zuidoost. En laten we er ook voor zorgen dat de gemeenten hun eigen bestemmingsplannen niet met handen en voeten treden, onder druk van documenten als deze, bij het verlenen van vergunningen. Maar laten we zorgen dat we als overheid betrouwbaar zijn en blijven, richting onze burgers.

Daarom dien ik als afsluiting van mijn betoog samen met de SP dit amendement in waarin het volgende voorstel:

De voordracht Zienswijze Ambitiedocument Twiske-Waterland wordt als volgt gewijzigd:

Na bladzijde 5 onder c. wordt toegevoegd (“wij dringen er bij het bestuur op aan”):

d. Het ambitiedocument aan te passen conform de actuele bestemmingsplannen buitengebied van Landsmeer en Oostzaan, betreffende overnachtingen, kamperen en dagrecreatie.

e. Dat evenementen kunnen plaatsvinden in de vorm van niet intensieve dagrecreatie.

Voorzitter, ik constateer dat op VVD en D66 na niemand echt warmloopt voor festivals in het Twiske. Hoe kan het dan toch dat het lijkt of we hier voor een voldongen feit worden gesteld? De provincie levert toch veruit de grootste bijdrage in deze Gemeenschappelijke regeling.

De weerstand is enorm in de regio, wat zich ook uitdrukt in de bijdrages van hen die ingesproken hebben in verschillende commissievergaderingen. Ook bij de behandeling van dit ambitiedocument in de gemeenten die participeren in het recreatieschap liepen de gemoederen soms hoog op.

De boodschap lijkt mij duidelijk. Grootschalige evenementen zijn gewoonweg niet gewenst in dit soort gebieden.

Er zijn namelijk gebieden met hoge natuurwaardes, er zijn gebieden waar gerecreëerd moet en kan worden én gebieden waar er een aparte combinatie van deze twee zorgt voor een uniek karakter. Namelijk delen van het Recreatieschap Twiske-Waterland en delen van het Plassenschap Loosdrecht.

Het gaat hier niet om een discussie te voeren over de nut en noodzaak van het predikaat Natura 2000 voor deze gebieden. Het gaat hier ook niet om of een welles-nietes spel tussen evenementen en natuur. Het gaat hier om gebieden waar een passend regime voor moet worden gevonden. Geen rem op alle recreatieve ontwikkelingen, maar ook geen carte blanche om deze gebieden schaamteloos in de uitverkoop te zetten.

Daarom die ik samen met de ChristenUnie deze motie in met het volgende dictum:

spreken uit:

- tegen grootschalige evenementen in Natura 2000 gebieden te zijn (PS);

en verzoeken het College van Gedeputeerde Staten:

- dit standpunt voortaan zowel in reacties of zienswijzen als in haar eigen beleid uit te dragen;

en gaan over tot de orde van de dag.

Dank u wel!